Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF), yaklaşık 1.500 km uzunluğunda, doğuda Erzincan'dan batıda Marmara Denizi'ne uzanan sağ-yanal doğrultu atımlı bir fay hattıdır. Kaliforniya'daki San Andreas Fay Hattı'na benzer özellikler taşır. İstanbul, Kocaeli, Sakarya, Düzce ve birçok büyük şehir bu fayın etki alanındadır.
Kuzey Anadolu Fay Hattı Nedir?
KAF, Anadolu bloğunun kuzey sınırını oluşturur. Afrika ve Arap plakalarının Avrasya'ya çarpması, Anadolu'yu batıya doğru iter. Bu hareket KAF boyunca sağ-yanal (saat yönünde) kaymaya neden olur. Yıllık kayma hızı yaklaşık 2-3 cm'dir.
Fay, birçok segmentten oluşur. Her segment belirli aralıklarla büyük depremler üretir. 20. yüzyılda depremler doğudan batıya doğru "göç" etmiştir: 1939 Erzincan → 1942 Tokat → 1943 Ladik → 1944 Bolu → 1957 Abant → 1967 Mudurnu → 1999 Gölcük ve Düzce.
Tarihsel Depremler
- 1939 Erzincan (7.9 Mw): Türkiye'nin kayıtlara geçen en büyük depremi. ~33.000 can kaybı.
- 1999 Gölcük (7.4 Mw): 17 Ağustos 1999. Kocaeli, Sakarya, Yalova, İstanbul etkilendi. 17.000+ can kaybı.
- 1999 Düzce (7.2 Mw): 12 Kasım 1999. Gölcük'ten 3 ay sonra. 800+ can kaybı.
Marmara Denizi segmenti 1766'dan bu yana büyük deprem üretmemiştir. Bilim insanları bu segmentte 7.0+ büyüklüğünde deprem olasılığını değerlendirmektedir.
KAF Üzerindeki İller - Deprem Aktivitesi
Son 1 yılda KAF etki alanındaki illerde kaydedilen deprem sayıları:
| İl | Deprem (Son 1 Yıl) | Detay |
|---|---|---|
| Amasya | 14 | Risk Analizi → |
| Bolu | 174 | Risk Analizi → |
| Çankırı | 37 | Risk Analizi → |
| Çorum | 62 | Risk Analizi → |
| Düzce | 49 | Risk Analizi → |
| Erzincan | 147 | Risk Analizi → |
| Erzurum | 114 | Risk Analizi → |
| İstanbul | 79 | Risk Analizi → |
| Kocaeli | 3 | Risk Analizi → |
| Sakarya | 31 | Risk Analizi → |
| Samsun | 12 | Risk Analizi → |
| Tokat | 135 | Risk Analizi → |
İstanbul Deprem Riski
İstanbul, KAF'ın Marmara Denizi uzantısına yakındır. Kuzey Marmara Fayı (KMF) ve Orta Marmara Çukuru segmentleri İstanbul'u doğrudan tehdit eder. 1999 Gölcük depremi İzmit Körfezi'nde gerçekleşmiş, İstanbul'da da hasar ve can kaybına neden olmuştur.
Bilim insanları Marmara'da 7.0-7.5 büyüklüğünde deprem olasılığını yüksek görüyor. Kesin tarih verilemez; ancak deprem çantası, toplanma alanı bilgisi ve DASK sigortası hazırlığın temelidir.